Қазақстан сақтандыру нарығындағы басты оқиғалар: 2025–2026 жылдар
3 қазан 2026 Оқу: 2 мин Қаралымдар: 207
2025 жылы сыйлықақылар мен төлемдердің өсуі, КҚ ЖҚЖМ-дағы өзгерістер, қадағалаудың жаңа басымдықтары, 2030 жылға дейінгі Бағдарлама, жаңа заң жобасы және бірыңғай қаржы омбудсманы. Күндері көрсетілген алты негізгі оқиға.
Төменде сақтандыру делдалдарының жұмысына барынша қатты әсер ететін соңғы айлардағы оқиғалар жинақталған.
1. 2025 жылдың қорытындылары: ақшалай өсім, шарттар азайды
2026 жылғы 1 қаңтардағы деректер. Нарықта 25 сақтандыру ұйымы жұмыс істеді, оның 10-ы өмірді сақтандыру бойынша. 2025 жылы активтер 25,1%-ға өсіп, 3,9 трлн теңгені құрады, сыйлықақылар 12,5%-ға өсіп, 1,7 трлн теңгеге жетті, төлемдер 38,1%-ға өсіп, 461,4 млрд теңгеге жетті. Нарықтың таза пайдасы 245,6 млрд теңгені құрады. Бұл ретте шарттар саны 2,4%-ға қысқарып, 22,4 млн-ға жетті. Міндетті түрлер бойынша сыйлықақылар 8%-ға өсіп, 271,8 млрд теңгеге жетті.
2. КҚ ИАҚЖМС жаңа қағидалары
2025 жылғы 29 желтоқсан. 2026 жылы күшіне енген өзгерістер енгізілген ҚНРДА қаулысына қол қойылғаны хабарланды. Шартты алғаш рет жасасатындар үшін автосақтандыру арзандады, «бонус-малус» есебі нақтыланды, сақтандырушылар ЕСДБ-дағы деректердің дұрыстығына жауап береді, брокерлер өз комиссияларының мөлшерін ашып көрсетеді.
3. 2026 жылға арналған қадағалау басымдықтары
2026 жылғы 2 наурыз. ҚНРДА Insurance Core Principles, Solvency II және ҚЕХС 17 негізіндегі қадағалаудың интеграцияланған моделіне көшетінін жариялады. Клиенттердің шағымдары SRES жүйесінде тәуекелдерді бағалау факторына айналды. Бұған дейін, 2026 жылғы 27 қаңтарда № 3 қаулымен жеке тұлғаларды ерікті сақтандыру бойынша тарифтердегі жүктеме лимиттері және сақтандырушылардан полистерді міндетті бақылау сатып алу енгізілді.
4. 2030 жылға дейінгі нарықты дамыту бағдарламасы
2026 жылғы 24 тамыз. Бағдарлама дөңгелек үстелде таныстырылды: 6 бағыт және 18 бастама. Оған міндетті сақтандырудың бірыңғай моделі, тұрғын үйді табиғи апаттардан міндетті сақтандыру, агенттер мен брокерлердің функцияларын ажырату, сақтандыру маркетплейстері және Орталық актуарий кіреді. Барлығы міндетті сақтандырудың бес жаңа түрі ұсынылды. Тұрғын үйді сақтандырудан бөлек, бұлар – шетелдік туристерді сақтандыру, агросақтандыру, мүлікті өрттен сақтандыру және ШОБ жауапкершілігін сақтандыру. Тұрғын үйді сақтандырудан басқасының бәрі әзірге ұсыныс күйінде қалып отыр.
5. «Сақтандыру нарығы туралы» заң жобасы
2026 жылғы 15 қыркүйек. Жаңа заңның жобасы және ілеспе заң жобасы 7 қазанға дейін жария талқылауға шығарылды. Заң 2000 жылғы «Сақтандыру қызметі туралы» Заңды алмастыруы тиіс. Қыркүйекте Алматыда өткен Kazakhstan Insurance Forum 2026-да ҚНРДА сақтандырушылардың активтері 2026 жылғы 1 шілдеде 4,1 трлн теңгеге жеткенін хабарлады.
6. Бірыңғай қаржы омбудсманы
2026 жылғы 30 қыркүйек. Бас қаржы омбудсманы және салалық омбудсмандар сайланды, сақтандыру саласында бұл – Канат Алигулов. Қызмет 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап жұмыс істей бастайды және банктік, микроқаржылық және сақтандыру омбудсмандарын біріктіреді. Тұтынушылардың өтініштері тегін қаралады.
Делдалдар үшін қорытынды: нарық өсуде, бірақ реттеуші бір мезгілде сату сапасына бақылауды күшейтіп, делдалдыққа жаңа құқықтық негіз дайындап жатыр. Ең маңызды жақын мерзім – заң жобасын талқылау аяқталатын 2026 жылғы 7 қазан.
