Сақтандыру агентінің кәсіби қызметін ұйымдастыру стандарты

1. Қолданылу саласы

1.1. Осы Стандарт Сақтандыру агенттері мен брокерлері қауымдастығының (бұдан әрі — Қауымдастық) қатысушысы болып табылатын сақтандыру агентінің кәсіби қызметін ұйымдастыруға және оның сапасына қойылатын талаптарды белгілейді.

1.2. Стандарт сақтандыру агенттеріне — жеке және заңды тұлғаларға, сондай-ақ клиенттермен агенттің атынан өзара іс-қимыл жасайтын заңды тұлғалардың қызметкерлеріне қолданылады.

1.3. Стандарт Қазақстан Республикасының «Сақтандыру қызметі туралы» Заңымен, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен, Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңымен, Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің талаптарымен және Сақтандыру агенттерінің кәсіптік әдеп кодексімен қатар қолданылады.

2. Терминдер

2.1. Стандартта мынадай терминдер пайдаланылады:

• сақтандыру агенті — сақтандыру ұйымының атынан және тапсырмасы бойынша сақтандыру шарттарын жасасу жөнінде делдалдық қызметті жүзеге асыратын жеке немесе заңды тұлға;
• сақтандырушы — агентпен агенттік шарт жасасқан сақтандыру ұйымы;
• клиент — агент сақтандыру шартын жасасуды ұсынатын немесе жасалған шарт бойынша сүйемелдеу көрсететін жеке немесе заңды тұлға;
• агенттік шарт — агенттің өкілеттіктерін, өнімдер тізбесін және сыйақы тәртібін айқындайтын сақтандырушы мен агент арасындағы шарт;
• франшиза — сақтандырушы өтемейтін және сақтандыру шартында көрсетілетін залалдың бір бөлігі;
• сақтандыру жағдайы — сақтандыру шартында көзделген, басталуы кезінде сақтандырушы сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті оқиға.

3. Агентке қойылатын талаптар

3.1. Агент қызметті сақтандырушымен қолданыстағы агенттік шарт болған кезде ғана және осы шартпен берілген өкілеттіктер шегінде көрсетеді.

3.2. Агент өзі ұсынатын сақтандырушы өнімдерінің шарттарын біледі: өтеу көлемін, алып тастауларды, франшизаларды, сыйлықақыны есептеу тәртібін, сақтандыру жағдайын реттеу тәртібін.

3.3. Агент сақтандырушының өнімдері бойынша және сақтандыру туралы заңнама бойынша оқудан өтеді. Агентке Қауымдастықта оқудан және аккредиттеуден өтіп, сертификаттың жарамдылығын сақтау ұсынылады.

3.4. Агенттің өз өкілеттіктерін растайтын құжаты болады және ол оны клиенттің сұрауы бойынша көрсетеді.

3.5. Заңды тұлға болып табылатын агент Стандарттың сақталуына жауапты адамдарды тағайындайды және өз қызметкерлерінің жұмысын бақылайды.

3.6. Егер агенттік шартта көзделмесе, агент өз өкілеттіктерін үшінші тұлғаларға бермейді.

4. Қызмет көрсету кезеңдері

4.1. Клиенттің қажеттіліктерін анықтау

4.1.1. Агент клиенттің қандай тәуекелдерді сақтандырғысы келетінін, қандай объект немесе адам сақтандырылуға жататынын, клиент үшін қандай мерзім мен бюджет қолайлы екенін анықтайды.

4.1.2. Агент өтеудің қайталануын болдырмау үшін клиентте қолданыстағы сақтандыру шарттарының бар-жоғын нақтылайды.

4.1.3. Агент клиентке сақтандырушының мүддесін білдіретінін хабарлайды және оның атауын айтады.

4.1.4. Егер сақтандырушының бірде-бір өнімі клиенттің қажеттіліктеріне сай келмесе, агент бұл туралы клиентке хабарлайды және көрінеу сәйкес келмейтін сақтандыруды ұсынбайды.

4.2. Сақтандырушының өнімдері мен шарттарын таныстыру

4.2.1. Агент клиенттің анықталған қажеттіліктеріне сәйкес келетін өнімдерді ұсынады және олардың бір-бірінен айырмашылығын түсіндіреді.

4.2.2. Агент сақтандыру сомасын, сыйлықақы мөлшерін, оны төлеу тәртібі мен мерзімдерін, шарттың қолданылу мерзімін хабарлайды.

4.2.3. Клиенттің сұрауы бойынша агент сақтандыру қағидаларын және шарттың жобасын оған қол қойылғанға дейін береді.

4.3. Алып тастауларды, франшизаны және төлем тәртібін түсіндіру

4.3.1. Агент клиенттің назарын сақтандыру өтеуінен алып тастауларға, төлемнен бас тарту негіздеріне және франшиза мөлшеріне жеке аударады.

4.3.2. Агент сақтандыру жағдайы басталған кезде қалай әрекет ету керектігін түсіндіреді: оқиға туралы қайда және қандай мерзімде хабарлау керек, қандай құжаттар қажет болады, төлем мөлшері қалай айқындалады.

4.3.3. Агент клиенттің елеулі шарттарды түсінгеніне көз жеткізеді және оның сұрақтарына жауап береді.

4.4. Құжаттарды ресімдеу және сақтандырушыға беру

4.4.1. Агент клиенттен шарт жасасу үшін қажетті мәліметтерді қабылдайды және олардың толықтығын тексереді. Агент құжаттарға клиент хабарламаған мәліметтерді енгізбейді.

4.4.2. Агент шартты сақтандырушының қағидаларына сәйкес ресімдейді және клиентке оның данасын немесе шарттың жасалғанын растауды береді.

4.4.3. Егер агент сақтандыру сыйлықақысын қабылдаса, ол клиентке растайтын құжат береді және сыйлықақыны агенттік шартта белгіленген мерзімде сақтандырушыға аударады.

4.4.4. Агент толтырылған құжаттарды және клиент туралы мәліметтерді сақтандырушыға уақтылы береді.

4.4.5. Агент клиенттің орнына құжаттарға қол қоймайды және клиенттің қатысуынсыз оның атынан өтініштер толтырмайды.

4.5. Сатудан кейінгі сүйемелдеу және сақтандыру жағдайы кезіндегі көмек

4.5.1. Агент клиентке шартты орындау, өзгерістер енгізу және ұзарту мәселелері бойынша кеңес береді.

4.5.2. Сақтандыру жағдайы басталған кезде агент клиентке ол туралы сақтандырушыға хабарлауға және қажетті құжаттарды жинауға көмектеседі.

4.5.3. Сақтандыру төлемі туралы шешімді сақтандырушы қабылдайды. Агент клиентке өтінішті қарау нәтижесі туралы уәде бермейді.

4.5.4. Егер агенттік шарт тоқтатылса, агент клиенттерге қолданыстағы сақтандыру шарттары бойынша кімге жүгіну керектігін хабарлайды.

5. Қызмет сапасы және ақпаратты ашу

5.1. Агент клиентке толық, дұрыс және түсінікті ақпарат береді. Елеулі шарттар шартқа қол қойылғанға дейін түсіндіріледі.

5.2. Агент қысым жасамайды, клиенттің шешім қабылдауға арналған уақытын шектемейді және оны сақтандыру шарттарына қатысты жаңылыстырмайды.

5.3. Агент клиентпен байланыс уақыты мен тәсілі туралы уағдаластықтарды сақтайды және өтініштерге ақылға қонымды мерзімде жауап береді.

5.4. Агент Қауымдастық тізіліміндегі өзі туралы мәліметтерді, оның ішінде өзі жұмыс істейтін сақтандырушылар тізбесін өзекті күйде ұстайды.

5.5. Жарнамада және клиентпен қарым-қатынас кезінде агент өзінің сақтандыру агенті мәртебесін және мүддесін білдіретін сақтандырушының атауын көрсетеді.

6. Құпиялылық және есепке алу

6.1. Агент клиент туралы мәліметтердің құпиялылығын сақтайды және дербес деректерді Қазақстан Республикасының «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңына сәйкес өңдейді.

6.2. Агент өзінің қатысуымен жасалған шарттарды, алынған сыйлықақыларды және клиенттердің өтініштерін агенттік шартта және заңнамада белгіленген тәртіппен есепке алады.

6.3. Агент клиент құжаттарының сақталуын қамтамасыз етеді және оларды қызмет көрсетуге байланысты емес мақсаттарда пайдаланбайды.

6.4. Агент клиент туралы мәліметтерді сақтандырушыға сақтандыру шартын жасасу және орындау үшін қажетті көлемде ғана береді.

7. Сыйақы

7.1. Агент сыйақыны агенттік шарттың талаптарымен тек сақтандырушыдан алады.

7.2. Агент клиенттен сақтандыру шартын жасасқаны үшін қосымша ақы алмайды, құнына жасырын комиссияларды қоспайды және өзге пайданы талап етпейді.

7.3. Клиент төлейтін сақтандыру сыйлықақысы сақтандырушы белгілеген шарттарға сәйкес келуі тиіс.

8. Қауымдастықпен өзара іс-қимыл

8.1. Қауымдастықтың қатысушысы болып табылатын агент Стандарттың сақталуын сақтандыру нарығының қатысушыларымен Меморандумға қосылу арқылы растайды.

8.2. Агент Қауымдастықтың оқыту және аккредиттеу бағдарламаларына қатысады, салалық практиканың проблемалары туралы хабарлайды және Сақтандыру агенттерімен жұмыс жөніндегі комитет арқылы Стандартты жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізуге құқылы.

8.3. Агент Қауымдастық сайты арқылы түскен клиенттердің өтінімдерін қарайды және клиенттердің пікірлеріне әдепті әрі мәні бойынша жауап береді.

8.4. Агент тізілім мәліметтері дұрыс болып қалуы үшін сақтандырушымен агенттік шарттың тоқтатылғаны туралы Қауымдастыққа хабарлайды.

9. Бақылау және жауапкершілік

9.1. Стандарттың сақталуы клиенттердің, сақтандырушылардың және қатысушылардың өтініштерін қарау аясында, сондай-ақ аккредиттеуден өту кезінде бақыланады.

9.2. Стандарттың бұзылуы туралы өтініштерді Қауымдастықтың Тәртіптік комитеті Тәртіптік кеңес арқылы Тәртіптік кеңестің өтініштерді қарау қағидаларында белгіленген тәртіппен қарайды.

9.3. Стандартты бұзғаны үшін агентке ескерту, сөгіс, аккредиттеуді тоқтата тұру немесе Қауымдастық тізілімінен шығару қолданылуы мүмкін.

9.4. Қауымдастықтың шаралары агенттің заңнамада және агенттік шартта көзделген жауапкершілігін алмастырмайды.